19 Ιανουαρίου 2020

Το ρίσκο απώλειας όρασης με τη χρήση φακών επαφής και με διαθλαστική επέμβαση LASIK

Στο περιοδικό Ophthalmic & Physiological Optics δημοσιεύθηκε μία μελέτη* από το University of New South Wales (Sydney) που συνέκρινε το ρίσκο "απώλεια όρασης" (μείωση ≥ από 2 γραμμές στον πίνακα οξύτητας με την καλύτερα διορθωμένη όραση) μετά από διαθλαστική επέμβαση LASIK και με διάφορους τύπους φακών επαφής αναλύοντας αποτελέσματα δημοσιευμένων κλινικών μελετών από το 2003.
Η ανάλυση των αποτελεσμάτων έδειξε απώλεια όρασης σε 66 ασθενείς LASIK (95% διαστηματα εμπιστοσύνης, Cl: 34–108) για κάθε 10.000 ασθενείς (ποσοστό 0.66%).
Για να καταλήξουμε σε αντίστοιχα ποσοστά απώλειας όρασης ΜΙΑΣ επέμβασης LASIK με τη χρήση φακών επαφής για καθημερινή χρήση αλλά και για συνεχή χρήση και στον ύπνο, απαιτείται οι φακοί επαφής να χρησιμοποιηθούν στη χειρότερη περίπτωση (χαμηλά διαστήματα εμπιστοσύνης) για 103 (95% Cl 103–391) και 25 (95% Cl 25-79) χρόνια, αντίστοιχα.
Αν και στις δύο περιπτώσεις ο κίνδυνος απώλειας όρασης είναι χαμηλός, η χρήση φακών επαφής ΔΕΝ οδηγεί σε μεγαλύτερο ρίσκο απώλειας όρασης από μία χειρουργική επέμβαση LASIK, ειδικά αν οι φακοί επαφής δεν χρησιμοποιούνται στον ύπνο (extended wear) !

*Wu YT-Y, Ho A, Naduvilath T, Lim C, Carnt N, Keay LJ, Edwards KP, & Stapleton F. The risk of vision loss in contact lens wear and following LASIK. Ophthalmic Physiol Opt 2020. https://doi.org/10.1111/opo.12663





2 Ιανουαρίου 2020

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η αύξηση του επιπολασμού της μυωπίας αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά θέματα συζήτησης κι έρευνας όσο αφορά την όραση. Το ενδιαφέρον για τη διερεύνηση των αιτιογενών παραγόντων της εμφάνισης της μυωπίας και των πιθανών τρόπων αντιμετώπισης της κορυφώθηκε όταν ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας σε συνεργασία με το Brien Holden Vision Institute δημοσίευσε το 2016* αυτό που πολλοί από εμάς υποψιάζονταν: ο επιπολασμός της μυωπίας αυξανόταν με ανησυχητικούς / επιδημικούς ρυθμούς.

Η αναγνώριση της μυωπίας αυτή τη δεκαετία από τους επαγγελματίες περίθαλψης της όρασης ως ένα κρίσιμο πρόβλημα είναι απλά η αρχή. Η κατανόηση μεταξύ του γενικού πληθυσμού, ειδικά στη χώρα μας, είναι χαμηλή, ενώ η πλεοψηφία δεν γνωρίζει καν τι εστί μυωπία και πως προκαλείται (αύξηση του μεγέθους του οφθαλμού). Το ίδιο ισχύει και για τους αρμόδιους φορείς, οι οποίοι πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η αντιμετώπιση της εξέλιξης της μυωπίας αφορά πολλά περισσότερα από την απλή διόρθωση του διαθλαστικού σφάλματος με γυαλιά ή φακούς επαφής !


Αν οποιαδήποτε άλλη ιατρική πάθηση, που επηρεάζεται από γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, παρουσίαζε παρόμοια αυξητική τάση με τη μυωπία, θα είχε σήμερα προσελκύσει το ενδιαφέρον όλων των φορέων και των ΜΜΕ με πηχυαίους τίτλους κάθε μέρα !Ως επαγγελματίες της περίθαλψης της όρασης ΔΕΝ μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι μέχρι οι φορείς να ασχοληθούν με τη θεραπεία της μυωπίας. Χώρες όπως η Κίνα έχουν εδώ και 2 χρόνια ξεκινήσει φιλόδοξα προγράμματα για τη δραματική μείωση των επιπέδων της μυωπίας μέχρι το 2030, αλλά δυστυχώς αυτά περνούν σε μεγάλο βαθμό απαρατήρητα στον υπόλοιπο κόσμο.

Η πρόοδος της οπτομετρίας και τη οφθαλμολογίας τις τελευταίες δεκαετίες στο παγκόσμιο στερέωμα έχουν καθοριστεί από τα σημαντικά επιτεύγματα που έχουν διαδραματιστεί στον τομέα της αποκατάστασης της όρασης. Αν θέλουμε πραγματικά να "πολεμήσουμε" τη μυωπία και να βγουμε νικητές, είναι απαραίτητο ΟΛΟΙ οι επαγγελματίες που δραστηριοποιούμαστε στο χώρο της περίθαλψης της όρασης, με παράλληλη στήριξη από τους αρμόδιους φορείς και τη βιομηχανία, με σθένος να αλλάξουμε ΣΗΜΕΡΑ κι όλας την κλινική προσέγγιση και αντιμετώπιση των παιδιών με μυωπία !

*Holden BA, Fricke TR, Wilson DA, Jong M, Naidoo KS, Sankaridurg P, et al. Global prevalence of myopia and high myopia and temporal trends from 2000 through 2050. Ophthalmology. 2016;123(5):1036- 42.



5 Σεπτεμβρίου 2019

Τα οφέλη από τη διαχείριση της μυωπίας υπερτερούν όποιων κινδύνων

Ο Μark Bullimore σε μια πρόσφατη δημοσίευση* έδειξε ότι τα οφέλη της διαχείρισης της εξέλιξης της μυωπίας (myopia control) υπερτερούν όποιων κινδύνων μπορούν να προκύψουν από την αντιμετώπισή της.
Συγκεκριμένα, όπως πρόσφατα δημοσίευσε στο OVS*, η διαχείριση της εξέλιξης της μυωπίας κατά 1.00 D μειώνει το ρίσκο εμφάνισης εκφύλισης της ωχράς κηλίδας κατά 40%, το ρίσκο εμφάνισης γλαυκώματος ανοιχτής γωνίας κατά 20% και το ρίσκο απώλειας της όρασης κατά 20%.
Η ορθοκερατολογία χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια ως τεχνική διαχείρισης της εξέλιξης της μυωπίας , και πολλαπλές μελέτες έχουν δείξει ότι η χρήση ορθοκερατολογικών φακών για 2 χρόνια επιβραδύνει την αξονική επιμήκυνση του οφθαλμού κατά 0,25 mm (περίπου κατά 0.50 με 0.75D).

Από την άλλη, η πρόσφατη δημοσίευση από τη Stapleton και τους συνεργάτες της** έδειξε ότι το ρίσκο εμφάνισης μικροβιακής κερατίτιδας που σχετίζεται με φακούς επαφής στην Αυστραλία είναι μικρό. Αν και η χρήση των φακών επαφής κατά τη διάρκεια του ύπνου αυξάνει το ρίσκο εμφάνισης μικροβιακής κερατίτιδας σε σχέση με την καθημερινή χρήση, μόνο το 15% των περιπτώσεων μικροβιακής κερατίτιδας οδηγεί σε  απώλεια όρασης - μείωση οπτικής οξύτητας κατά δύο σειρές. Μάλιστα, άλλες μελέτες από το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρώπη παρουσιάζουν μικρότερο αριθμό περιστατικών μικροβιακης κερατίτιδας.
*Bullimore MA and Brennan N (2019). Myopia Control: Why Each Diopter Matters. Optom Vis Sci. Jun;96(6): 463-465.
**Stapleton et al., (2008). The Incidence of Contact Lens–Related Microbial Keratitis in Australia.Ophthalmology. 2008 Oct;115(10):1655-62. doi: 10.1016/j.ophtha.2008.04.002. 

19 Μαΐου 2019

Αποτελεί η μυωπία πάθηση;

Τρεις διαφάνειες από την κεντρική ομιλία του Prof Ian Flitcroft στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Οπτομετρίας και Οπτικής στη Ρώμη.
Η πρώτη αφορά τον ορισμό της "πάθησης" που με τις γνώσεις που έχουμε σήμερα μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η μυωπία αποτελεί μια πάθηση με επιδημικό μάλιστα χαρακτήρα.
Οι άλλες δύο αφορούν τη σύγκριση του επιπολασμού της μυωπίας με την παχυσαρκία σε διάφορες περιοχές του πλανήτη μας. Αν και είναι προφανές ότι η μυωπία αφορά σήμερα ένα σημαντικά μεγαλύτερο κομμάτι του πληθυσμού σε σχέση με την παχυσαρκία, η αντιπροσώπευσή της στις αναζητήσεις στο google είναι δυσανάλογη ! Ίσως γιατί η εντύπωση που έχουν οι "πάσχοντες" είναι ότι η μυωπία αντιμετωπίζεται με ένα ζευγάρι γυαλιά, κάτι που βέβαια δεν ισχύει, από τη στιγμή που τα γυαλιά ή οι φακοί ΔΕΝ σταματούν την εξέλιξή της !
Είναι απαραίτητο να ενημερώσουμε τους γονείς των παιδιών με μυωπία ότι σήμερα υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισης της εξέλιξής της !




25 Απριλίου 2019

Τα διαδικτυακά παιχνίδια διαταράσσουν την ψυχική υγεία

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) κατέταξε πρόσφατα τον εθισμό στο διαδίκτυο και τα διαδικτυακά παιχνίδια ως παράγοντες διατάραξης της ψυχικής υγείας.* Ο αυξημένος χρόνος χρήσης υπολογιστών αλλά κυρίως των διαδραστικών συσκευών που χρησιμοποιούνται σε κοντινότερη απόσταση (κινητά τηλέφωνα, tablet) που οφείλεται στην απασχόληση με τα διαδικτυακά παιχνίδια, τα κοινωνικά μέσα και την ψηφιακή ψυχαγωγία έχει οδηγήσει στο φαινόμενο της "καθιστικής συμπεριφοράς", την κακή διατροφή και την έλλειψη χρόνου για υπαίθριες δραστηριότητες.
Οι δραστηριότητες σε εξωτερικούς χώρους αποτελούν, όπως γνωρίζουμε σήμερα από επιδημιολογικές μελέτες, τον περιβαλλοντικό παράγοντα με τη σημαντικότερη προστατευτική δράση στην εμφάνιση και την εξέλιξη της μυωπίας.
Αν και είναι απαραίτητο να διερευνηθούν επιπρόσθετοι παράγοντες σχετικά με τη χρήση των διαδραστικών συσκευών, όπως η απόσταση από την οθόνη, η στάση του σώματος και το ψηφιακό περιεχόμενο, η υπερβολική χρήση τους από τα παιδιά πρέπει να παρακολουθείται στενά, ώστε να αντιμετωπιστεί το αναδυόμενο φαινόμενο της «ψηφιακής μυωπίας».
*World Health Organization, International classification of diseases (ICD-11), 2018. Available from: https://icd. who.int/


27 Μαρτίου 2019

Η αυξημένη χρήση των διαδραστικών συσκευών και η "ψηφιακή" μυωπία

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) κατέταξε πρόσφατα τον εθισμό στο διαδίκτυο και τα διαδικτυακά παιχνίδια ως παράγοντες διατάραξης της ψυχικής υγείας.* Ο αυξημένος χρόνος χρήσης υπολογιστών αλλά κυρίως των διαδραστικών συσκευών που χρησιμοποιούνται σε κοντινότερη απόσταση (κινητά τηλέφωνα, tablet) που οφείλεται στην απασχόληση με τα διαδικτυακά παιχνίδια, τα κοινωνικά μέσα και την ψηφιακή ψυχαγωγία έχει οδηγήσει στο φαινόμενο της "καθιστικής συμπεριφοράς", την κακή διατροφή και την έλλειψη χρόνου για υπαίθριες δραστηριότητες.
Οι δραστηριότητες σε εξωτερικούς χώρους αποτελούν, όπως γνωρίζουμε σήμερα από επιδημιολογικές μελέτες, τον περιβαλλοντικό παράγοντα με τη σημαντικότερη προστατευτική δράση στην εμφάνιση και την εξέλιξη της μυωπίας.
Αν και είναι απαραίτητο να διερευνηθούν επιπρόσθετοι παράγοντες σχετικά με τη χρήση των διαδραστικών συσκευών, όπως η απόσταση από την οθόνη, η στάση του σώματος και το ψηφιακό περιεχόμενο, η υπερβολική χρήση τους από τα παιδιά πρέπει να παρακολουθείται στενά, ώστε να αντιμετωπιστεί το αναδυόμενο φαινόμενο της «ψηφιακής μυωπίας».
*World Health Organization, International classification of diseases (ICD-11), 2018. Available from: https://icd. who.int/

23 Μαρτίου 2019

Οπτική και Όραση: οι βασικoί άξονες της επαγγελματικής ζωής ενός οπτομέτρη


Η συμμετοχή της όρασης στις καθημερινές ενασχολήσεις μας (εργασία, ανάγνωση, τέχνες, αθλητισμός, οδήγηση) είναι καθοριστική και γι' αυτό η διατήρηση ευκρινούς όρασης σε όλες τις ηλικίες αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη διασφάλιση άρτιας ποιότητας ζωής. Ο άνθρωπος μέσω της εξέλιξής του ανέπτυξε ικανότητες όρασης, όπως η έγχρωμη όραση, για την ανίχνευση αντικειμένων στη φύση που ειδάλλως δεν θα ήταν αντιληπτά  - είναι εμφανές στην εικόνα δίπλα ότι το μπλε λουλούδι είναι διακριτό μόνο από ένα "θηρευτή" που έχει έγχρωμη όραση. Γι αυτό, ο Λεονάρντο ντα Βίντσι θεωρούσε την όραση ως την ύψιστη αίσθηση του ανθρώπου, πιστεύοντας ότι τα μάτια μας είναι τα πιο αλάνθαστα αισθητήρια όργανα γιατί παρέχουν άμεσα και ακριβή εμπειρικά δεδομένα. Με αυτό τον τρόπο κάθε ορατό φαινόμενο γίνεται αντικείμενο της γνώσης, εξισώνοντας την όραση με την αισθητηριακή και νοητική γνώση.



Η 23η Μαρτίου έχει οριστεί ως η Παγκόσμια Ημέρα Οπτομετρίας. Το επάγγελμα των οπτομετρών αφορά τη δημόσια υγεία και συγκεκριμένα την πρωτοβάθμια υγιεινή περίθαλψη του οφθαλμού και της όρασης, κι έχει ένα μακρύ ιστορικό που βασίζεται σε γνώσεις οπτικής, φυσιολογίας της όρασης, οπτικής αντίληψης και συμπεριφοράς.  Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Συμβούλιο Οπτομετρίας, ο οπτομέτρης συμμετέχει στην πρόληψη, διαχείριση και αποκατάσταση βασικών και σύνθετων προβλημάτων της όρασης, και στη διάγνωση τόσο παθήσεων της όρασης όσο και συστημικών παθήσεων, όπως ο διαβήτης. Ένας πλήρης οπτομετρικός έλεγχος περιλαμβάνει διάθλαση, συνταγογράφηση και επιλογή των κατάλληλων οπτικών βοηθημάτων (π.χ. γυαλιά, φακούς επαφής, πρίσματα) για τη διόρθωση διαθλαστικών σφαλμάτων, ενώ συμπεριλαμβάνει και θεραπείες για την αποκατάσταση διαταραχών του μηχανισμού της όρασης σε φυσιολογικά επίπεδα. Αν και το εύρος της άσκησης της οπτομετρίας διαφέρει από χώρα σε χώρα, ο στόχος όλων των οπτομετρών παγκοσμίως είναι να εξασφαλίσουμε στους ασθενείς μας ευκρινή και ξεκούραστη όραση ! 
Έχοντας ασχοληθεί με την οπτομετρία για 25 χρόνια μετά από την αποφοίτησή μου ως οπτικός από τα ΤΕΙ Αθήνας, έχω νιώσει ικανοποίηση για το επάγγελμα που υπηρετώ μέσα από διαφορετικούς στόχους. Αρχικά, από την απόκτηση περισσότερης γνώσης με την "αναβάθμιση" των προπτυχιακών σπουδών μου στο Μάντσεστερ στην Αγγλία. Στη συνέχεια, με τη μεταπτυχιακή εκπαίδευση σε εξειδικευμένα ζητήματα όρασης (όπως "οι αλλαγές στα οπτικά χαρακτηριστικά των φακών επαφής μετά την εφαρμογή τους" και "την αξιολόγηση της συμμετοχή της όρασης στην οδήγηση, ιδιαίτερα τη νύχτα"), αλλά κυρίως με την κατανόηση της "μεθόδου" που οφείλει να στηρίζει αλλά και να στηρίζεται στη γνώση. Αργότερα, ικανοποίηση μέσα από την ανάλυση πειραματικών δεδομένων και τη συγγραφή ερευνητικών ιδεών για χρηματοδότηση. Με την επιστροφή στην Ελλάδα στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης, μέσω της συνεργασίας με επιστήμονες και ερευνητές με διαφορετικές καταβολές (οφθαλμίατρους, φυσικούς, μαθηματικούς, ψυχολόγους, ψυχίατρους, βιολόγους, μηχανικούς κλπ.) αλλά και μέσω της μεταπτυχιακής εκπαίδευσης νέων ανθρώπων στο γνωστικό αντικείμενο της οπτικής και της όρασης. Η μεγαλύτερη ικανοποίηση βέβαια έρχεται μέσω της καθημερινής επαφής με ασθενείς, της υπομονετικής εξέτασης των προβλημάτων όρασής τους και της καθοδήγησής τους όσο αφορά την εξατομικευμένη αποκατάστασή τους.
Σήμερα βιώνω συχνά την έκπληξη ηλικιωμένων ανθρώπων και παιδιών όταν ο οπτικός τους κόσμος ομορφαίνει, είτε επειδή απλά διορθώθηκε η μυωπία τους, είτε γιατί επιλύθηκε ένα σημαντικότερο πρόβλημα που επηρέαζε σημαντικά την ποιότητα ζωής τους (διπλωπία, ανισομετρωπία, κερατόκωνος). Αν και η επαφή με ασθενείς ήταν κάτι που απευχόμουν όταν ξεκινούσα τις σπουδές μου πριν από 30 χρόνια, η ευχαρίστησή μου όταν ο οπτικός τους κόσμος βελτιώνεται είναι ασύγκριτη !
Μια συνέντευξη στις ¨”Οπτικές Διαστάσεις" σχετικά με την έρευνα στην οπτομετρία.