9 Φεβρουαρίου 2020

"Οι παγίδες που πληγώνουν την όραση" - Πώς ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ προστατεύουμε τα μάτια και την όραση μας;

Χθες στα Νέα* αναρτήθηκε μία δημοσίευση (εκλαϊκευμένη τοποθέτηση) από τον Δρ. Κανελλόπουλο σχετικά με "μύθους και επιστημονικές αλήθειες” για την όραση. Δεν θα συμφωνήσω με δύο τοποθετήσεις που παρουσιάζονται κάπως ανάλαφρα και κατά την άποψη μου αποπροσανατολίζουν το κοινό, σχετικά με την επίδραση καθημερινών ενασχολήσεων στην όραση.
Σύμφωνα με τη δημοσίευση "η χρήση παλαιών διορθωτικών γυαλιών ή γυαλιών που έχουν δημιουργηθεί για άλλα άτομα μπορεί να κουράζει τα μάτια και να τους προκαλεί πόνο ή θόλωση της όρασης, αλλά δεν βλάπτει τα μάτια”. 
Μπορεί τα μάτια “ανατομικά" να μην επηρεάζονται από τη χρήση λανθασμένων γυαλιών, αλλά είναι γνωστό ότι μπορεί να δημιουργηθούν χρόνια προβλήματα στην όραση, λόγω δυσλειτουργιών στους μηχανισμούς προσαρμογής και σύγκλισης και σε άλλες πτυχές της όρασης (π.χ απόσταση ανάγνωσης, κλίση κεφαλής στην προσπάθεια ανεύρεσης ευκρινέστερης όρασης κλπ..).
Η δεύτερη τοποθέτηση αφορά τη χρήση οθονών και άλλων διαδραστικών συσκευών, και συγκεκριμένα αναφέρεται ότι “η συνήθεια αυτή μπορεί να κουράσει τα μάτια ή/και να προκαλέσει πονοκέφαλο, αλλά δεν βλάπτει την όραση ούτε των παιδιών, ούτε των ενηλίκων. Ενδέχεται όμως να υποδηλώνει πως το άτομο έχει μυωπία και χρειάζεται γυαλιά. Επιπλέον, τα παιδιά έχουν οξυμμένη ικανότητα εστίασης της όρασης στα αντικείμενα που βρίσκονται κοντά τους και γι' αυτό τους είναι πιο άνετο να κάθονται κοντά στις οθόνες.”
Σήμερα γνωρίζουμε ότι η κοντινή εργασία, και ειδικά η χρήση μικρών οθονών που αναγκάζουν τα παιδιά να πλησιάζουν κοντύτερα, όχι μόνο μπορεί να προκαλέσουν δυσλειτουργίες στο μηχανισμό προσαρμογής-σύγκλισης (και ας υπάρχουν υψηλά αποθέματα προσαρμογής) και ανομοιόμορφη θόλωση στην ωχρά από την περιφέρεια του αμφιβληστροειδή, αλλά οδηγούν τόσο στην εμφάνιση της μυωπίας όσο και ταχύτερη αύξηση της με την πάροδο του χρόνου, επηρεάζοντας επομένως όχι μόνο την όραση αλλά και την ανατομία του οφθαλμού, αυξάνοντας γεωμετρικά το ρίσκο οφθαλμικών παθήσεων σε μεγαλύτερες ηλικίες !

Την τελευταία δεκαετία η μυωπία έχει παγκοσμίως αναγνωριστεί ως πάθηση τόσο από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας όσο και από τους επαγγελματίες περίθαλψης της όρασης. Η κατανόηση μεταξύ του γενικού πληθυσμού, ειδικά στη χώρα μας, είναι χαμηλή, ενώ η πλεοψηφία δεν γνωρίζει καν τι εστί μυωπία και πως αυτή προκαλείται. Είναι επιτακτική ανάγκη όλοι μας να συνειδητοποιήσουμε τα παραπάνω και να στρέψουμε την προσοχή μας στην αντιμετώπιση και διαχείριση της, η οποία αφορά πολλά περισσότερα από την απλή διόρθωσή της με συμβατικά γυαλιά ή φακούς επαφής !

*https://www.tanea.gr/2020/02/07/health/oi-pagides-pou-pligonoun-tin-orasi-pos-na-prostateyoume-ta-matia-mas/?fbclid=IwAR3V9rymrm2TrE-He95WFshJVyob_RYLd8jgGW1K3JvZhbEeWhj7_4udmf4

19 Ιανουαρίου 2020

Το ρίσκο απώλειας όρασης με τη χρήση φακών επαφής και με διαθλαστική επέμβαση LASIK

Στο περιοδικό Ophthalmic & Physiological Optics δημοσιεύθηκε μία μελέτη* από το University of New South Wales (Sydney) που συνέκρινε το ρίσκο "απώλεια όρασης" (μείωση ≥ από 2 γραμμές στον πίνακα οξύτητας με την καλύτερα διορθωμένη όραση) μετά από διαθλαστική επέμβαση LASIK και με διάφορους τύπους φακών επαφής αναλύοντας αποτελέσματα δημοσιευμένων κλινικών μελετών από το 2003.
Η ανάλυση των αποτελεσμάτων έδειξε απώλεια όρασης σε 66 ασθενείς LASIK (95% διαστηματα εμπιστοσύνης, Cl: 34–108) για κάθε 10.000 ασθενείς (ποσοστό 0.66%).
Για να καταλήξουμε σε αντίστοιχα ποσοστά απώλειας όρασης ΜΙΑΣ επέμβασης LASIK με τη χρήση φακών επαφής για καθημερινή χρήση αλλά και για συνεχή χρήση και στον ύπνο, απαιτείται οι φακοί επαφής να χρησιμοποιηθούν στη χειρότερη περίπτωση (χαμηλά διαστήματα εμπιστοσύνης) για 103 (95% Cl 103–391) και 25 (95% Cl 25-79) χρόνια, αντίστοιχα.
Αν και στις δύο περιπτώσεις ο κίνδυνος απώλειας όρασης είναι χαμηλός, η χρήση φακών επαφής ΔΕΝ οδηγεί σε μεγαλύτερο ρίσκο απώλειας όρασης από μία χειρουργική επέμβαση LASIK, ειδικά αν οι φακοί επαφής δεν χρησιμοποιούνται στον ύπνο (extended wear) !

*Wu YT-Y, Ho A, Naduvilath T, Lim C, Carnt N, Keay LJ, Edwards KP, & Stapleton F. The risk of vision loss in contact lens wear and following LASIK. Ophthalmic Physiol Opt 2020. https://doi.org/10.1111/opo.12663





Το αξονικό μήκος του οφθαλμού στους μύωπες αυξάνεται ΠΡΙΝ την εμφάνιση της μυωπίας

Μια πρόσφατη μελέτη* διερεύνησε αλλαγές στη βιομετρία του οφθαλμού (ισχύ, αξονικό μήκος κλπ) σε παιδιά στη Σιγκαπούρη ΠΡΙΝ και μετά την εμφάνιση της μυωπίας (σε ένα πρόγραμμα προληπτικού ελέγχου των παιδιών).
Το ενδιαφέρον εύρημα αφορούσε το ρυθμό αύξησης του αξονικού μήκους, ο οποίος ήταν μεγαλύτερος στα παιδιά που εμφάνισαν μυωπία ακόμα και 1-2 χρόνια ΠΡΙΝ την εμφάνιση της σε σχέση με τα παιδιά που παρέμειναν εμμέτρωπες (0.37 mm το χρόνο για τα παιδιά που κατέληξαν μύωπες vs. 0.14 mm το χρόνο για τα παιδιά που παρέμειναν εμμέτρωπες)! 

Αυτή η παρατήρηση είναι πολύ σημαντική για την πρόληψη της μυωπίας. Είναι προφανές ότι νέες κλινικές μελέτες χρειάζεται να εκπονηθούν ώστε να αξιολογήσουμε τις υπάρχουσες οπτικές παρεμβάσεις για τη διαχείριση της μυωπίας (όπως η ορθοκερατολογία) ΠΡΙΝ από την εμφάνιση της μυωπίας σε παιδιά που παρουσιάζουν σημαντική αύξηση του αξονικού μήκους του οφθαλμού τους!

*Rozema J, Dankert S, Iribarren R, Lanca C, Saw S-M. Axial growth and lens power loss at myopia onset in Singaporean children. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2019; 60:3091–3099. https://doi.org/10.1167/iovs.18-26247



2 Ιανουαρίου 2020

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η αύξηση του επιπολασμού της μυωπίας αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά θέματα συζήτησης κι έρευνας όσο αφορά την όραση. Το ενδιαφέρον για τη διερεύνηση των αιτιογενών παραγόντων της εμφάνισης της μυωπίας και των πιθανών τρόπων αντιμετώπισης της κορυφώθηκε όταν ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας σε συνεργασία με το Brien Holden Vision Institute δημοσίευσε το 2016* αυτό που πολλοί από εμάς υποψιάζονταν: ο επιπολασμός της μυωπίας αυξανόταν με ανησυχητικούς / επιδημικούς ρυθμούς.

Η αναγνώριση της μυωπίας αυτή τη δεκαετία από τους επαγγελματίες περίθαλψης της όρασης ως ένα κρίσιμο πρόβλημα είναι απλά η αρχή. Η κατανόηση μεταξύ του γενικού πληθυσμού, ειδικά στη χώρα μας, είναι χαμηλή, ενώ η πλεοψηφία δεν γνωρίζει καν τι εστί μυωπία και πως προκαλείται (αύξηση του μεγέθους του οφθαλμού). Το ίδιο ισχύει και για τους αρμόδιους φορείς, οι οποίοι πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η αντιμετώπιση της εξέλιξης της μυωπίας αφορά πολλά περισσότερα από την απλή διόρθωση του διαθλαστικού σφάλματος με γυαλιά ή φακούς επαφής !


Αν οποιαδήποτε άλλη ιατρική πάθηση, που επηρεάζεται από γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, παρουσίαζε παρόμοια αυξητική τάση με τη μυωπία, θα είχε σήμερα προσελκύσει το ενδιαφέρον όλων των φορέων και των ΜΜΕ με πηχυαίους τίτλους κάθε μέρα !Ως επαγγελματίες της περίθαλψης της όρασης ΔΕΝ μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι μέχρι οι φορείς να ασχοληθούν με τη θεραπεία της μυωπίας. Χώρες όπως η Κίνα έχουν εδώ και 2 χρόνια ξεκινήσει φιλόδοξα προγράμματα για τη δραματική μείωση των επιπέδων της μυωπίας μέχρι το 2030, αλλά δυστυχώς αυτά περνούν σε μεγάλο βαθμό απαρατήρητα στον υπόλοιπο κόσμο.

Η πρόοδος της οπτομετρίας και τη οφθαλμολογίας τις τελευταίες δεκαετίες στο παγκόσμιο στερέωμα έχουν καθοριστεί από τα σημαντικά επιτεύγματα που έχουν διαδραματιστεί στον τομέα της αποκατάστασης της όρασης. Αν θέλουμε πραγματικά να "πολεμήσουμε" τη μυωπία και να βγουμε νικητές, είναι απαραίτητο ΟΛΟΙ οι επαγγελματίες που δραστηριοποιούμαστε στο χώρο της περίθαλψης της όρασης, με παράλληλη στήριξη από τους αρμόδιους φορείς και τη βιομηχανία, με σθένος να αλλάξουμε ΣΗΜΕΡΑ κι όλας την κλινική προσέγγιση και αντιμετώπιση των παιδιών με μυωπία !

*Holden BA, Fricke TR, Wilson DA, Jong M, Naidoo KS, Sankaridurg P, et al. Global prevalence of myopia and high myopia and temporal trends from 2000 through 2050. Ophthalmology. 2016;123(5):1036- 42.